0–3 yaş döneminde bebeklerin davranışları çoğu zaman ebeveynleri şaşırtır. Israrcılık, ağlama, kendini yere atma ya da sınırları zorlama gibi davranışlar “yanlış bir şey mi yapıyorum?” sorusunu akla getirir. Oysa bu davranışların büyük bir kısmı gelişimin doğal bir parçasıdır.
Bir bebek psikoloğu açısından davranış, bebeğin dili gibidir. Henüz kelimelerle anlatamadığı ihtiyaçlarını ve duygularını davranışlarıyla ifade eder. Bu nedenle davranışı düzeltmeye çalışmadan önce, altında ne anlatılmak istendiğini anlamak gerekir.
Davranış Yönetimi Ne Demektir?
Davranış yönetimi, bebeğin davranışlarını kontrol altına almak değil; ona nasıl davranacağını öğretmek demektir. Ceza ya da baskı yerine, rehberlik ve tutarlılık ön plandadır.
0–3 yaşta bebek:
- Dürtüseldir
- Sabırsızdır
- Sınırları test eder
Bu durum “yaramazlık” değil, öğrenme sürecidir.
Pedagog Afife Selvitopu, bu yaş grubunda davranış yönetiminin ancak ebeveyn-bebek ilişkisi güçlendirildiğinde etkili olabileceğini vurgular. Güvende hisseden bebek, sınırları daha kolay kabul eder.
Sınırlar Bebekler İçin Neden Önemlidir?
Bebekler sınırlara ihtiyaç duyar. Sınırlar, onların dünyayı daha güvenli algılamasını sağlar. Ancak bu sınırların sert değil, net ve tutarlı olması gerekir.
Örneğin:
- Her gün değişen kurallar bebeği kaygılandırır
- Bağırarak koyulan sınırlar davranışı değil, korkuyu öğretir
Antalya Pedagog ve bebek psikoloğu çalışmalarında, sınır koymanın bebeğin duygusunu yok saymadan yapılması temel yaklaşımdır.
Davranışlara Eşlik Etmek
Davranış yönetiminde en sık yapılan hata, yalnızca davranışı durdurmaya çalışmaktır. Oysa önemli olan, davranış sırasında bebeğe eşlik edebilmektir.
Ebeveyn için küçük ama etkili adımlar:
- Davranışı tanımlamak
- Duyguyu adlandırmak
- Sakin bir beden dili kullanmak
Pedagog Afife Selvitopu’nun uygulamalarında, ebeveynin kendi duygularını düzenleyebilmesi davranış yönetiminin anahtarı olarak görülür.
Ne Zaman Destek Alınmalı?
Her davranış sorunu profesyonel destek gerektirmez. Ancak bazı durumlarda destek almak süreci kolaylaştırır.
Örneğin:
- Davranışlar çok yoğun ve sürekli ise
- Bebek kendine ya da başkalarına zarar veriyorsa
- Ebeveyn çaresizlik hissediyorsa
bir bebek psikoloğu veya Antalya Pedagog desteği faydalı olabilir.
Davranışlar Geçicidir, İlişki Kalıcıdır
0–3 yaşta davranışlar zamanla değişir. Ancak bu dönemde kurulan ilişki, çocuğun tüm yaşamını etkiler. Anlaşıldığını hisseden, sınırları güvenle öğrenen bebekler; ilerleyen yaşlarda daha uyumlu çocuklara dönüşür.
Antalya Pedagog ve bebek psikoloğu desteğiyle, davranış yönetimi bir mücadele değil, karşılıklı öğrenme sürecine dönüşebilir.