
LGS ve YKS yılları, pek çok ailede evin gündemini belirler. Ders programları, deneme sonuçları ve tercih hesapları arasında gençlerin duygusal yükü kolayca gözden kaçabilir. Liman’da yaşayan ve 13–18 yaş arasındaki çocuğunun sınav kaygısıyla ilgili soruları olan ailelerin başvurabileceği kliniğimiz, Muratpaşa’nın Şirinyalı Mahallesi’ndedir. 2025’ten bu yana kliniğimizde Uzm. Pedagog ve Klinik Psikolog Afife Selvitopu, çocuklar, ergenler ve aileleriyle çalışıyor.
Sınav Kaygısı Nedir?
Belli bir düzeyde kaygı, gencin sınava hazırlanmasını ve sınav anında dikkatini toplamasını kolaylaştırır. Sorun, kaygının performansı desteklemek yerine engellemeye başlamasıyla ortaya çıkar. Sınav kaygısı yaşayan bir genç konuyu bildiği hâlde sınavda “kafası boşalabilir”, denemelerde evdeki çalışmasının çok altında sonuç alabilir.
Belirtiler
- Sınav öncesi ve sırasında çarpıntı, terleme, mide bulantısı, titreme,
- “Kazanamazsam her şey biter” gibi felaketleştiren düşünceler,
- Uyku düzeninin bozulması, iştahta belirgin değişiklik,
- Çalışmaya başlamayı sürekli erteleme ya da tam tersine hiç ara vermeden çalışma,
- Deneme sınavlarından kaçınma, sınav günü hastalanma,
- Ailenin sınavla ilgili her sorusuna öfkeyle tepki verme.
Ergenlik ve Sınav Baskısı Bir Arada
Sınav yılları, ergenliğin kimlik arayışı, arkadaş ilişkileri ve aileden bağımsızlaşma süreçleriyle aynı döneme denk gelir. Genç bir yandan kendini kanıtlamaya çalışırken, bir yandan da başarısını kendi değeriyle eşitleyebilir. Sınav sonucunu “Ben kimim?” sorusunun cevabı gibi görmek, kaygıyı artıran önemli bir etkendir. Bu dönemde gencin yalnızca öğrenci olarak değil; ilgi alanları, arkadaşlıkları ve duygularıyla bir bütün olarak görülmesi, sınav dışında da değerli olduğunu hissetmesine yardım eder.
Ailenin Rolü
- Gençle yapılan konuşmaların yalnızca sınav ve puan üzerine kurulmasından kaçınmak,
- Başka gençlerle, kardeşlerle karşılaştırma yapmamak,
- Çalışma planını gençle birlikte yapmak; dinlenme, uyku ve sosyal zamanı da plana koymak,
- Sınavın önemini kabul edip tek belirleyici olmadığını hissettirmek,
- Ebeveynin kendi kaygısını gence yansıtmamaya özen göstermek.
LGS dönemine yönelik pratik öneriler için Sınav Kaygısını Hackliyoruz yazımızı okuyabilirsiniz.
Ne Zaman Destek Alınmalı?
Kaygı gencin uykusunu, beslenmesini ve günlük hayatını belirgin biçimde etkiliyorsa, sınavlardan kaçınma başladıysa, umutsuzluk ifadeleri artıyorsa ya da aile içindeki gerginlik sürekli hâle geldiyse bir uzmanla görüşmek yararlı olur.
Kliniğimizde Ergenlerle Çalışma
Bilinen bir travma yoksa ergenlerle ilk tanışma aileyle birlikte yapılır; ardından gencin ihtiyacına göre ayrı görüşmelere geçilebilir, gerekirse ilk seans da aile ve genç için bölünebilir. Bilinen bir travmatik deneyim varsa ilk görüşme yalnızca ebeveynlerle yapılır. Değerlendirmenin ardından genel plan haftada bir seanstır; sınav takvimi de göz önüne alınarak seans aralıkları aileyle birlikte belirlenir.
Kliniğimizde oyun terapisi, aktarım odaklı terapi, bilişsel davranışçı terapi, dinamik terapi ve ebeveyn danışmanlığı birlikte kullanılır; ergenlerle çalışmada konuşmaya dayalı yöntemler öne çıkar. Bilişsel davranışçı yaklaşım, kaygıyı artıran düşünceleri fark etmeye ve sınav anında kullanılabilecek baş etme becerileri geliştirmeye yardımcı olur. Dikkat ve öğrenmeyle ilgili sorular varsa WISC-IV ve CAS gibi testler ekibimizdeki yetkili uzman tarafından uygulanır. Ergenlik dönemi hakkında daha fazlası için Ergen Psikoloğu sayfamıza bakabilirsiniz.
Kliniğimize Ulaşım
Kliniğimiz Şirinyalı’da, İsmet Gökşen Caddesi No:63’tedir; yol tarifini telefon veya WhatsApp üzerinden paylaşabiliriz.
Sık Sorulan Sorular
Biraz sınav kaygısı normal değil mi?
Evet, belli bir düzeyde kaygı hazırlığı destekler. Kaygı performansı düşürmeye, uykuyu ve günlük hayatı bozmaya başladığında destek almak yararlı olur.
Gencim psikoloğa gitmek istemiyor, ne yapabilirim?
Gence görüşmenin amacını açıkça anlatmak ve onu zorlamamak önemlidir. Bu süreçte ebeveynler de danışmanlık alarak gence nasıl destek olabileceklerini konuşabilir.
Sınava kısa süre kala başlamak işe yarar mı?
Kısa sürede de kaygıyla baş etme becerileri üzerine çalışılabilir. Ancak mümkünse sınav döneminden önce başlamak daha fazla zaman tanır.
Ergenlerle ilk görüşme nasıl yapılıyor?
Bilinen bir travma yoksa ergenlerle ilk tanışma aileyle birlikte yapılır; ardından gencin ihtiyacına göre ayrı görüşmelere geçilebilir, gerekirse ilk seans da aile ve genç için bölünebilir. Bilinen bir travmatik deneyim varsa ilk görüşme yalnızca ebeveynlerle yapılır.
Liman’dan kliniğinize nasıl ulaşırım?
Kliniğimiz Şirinyalı’da, İsmet Gökşen Caddesi No:63’tedir; yol tarifini telefon veya WhatsApp üzerinden paylaşabiliriz.
İletişim
- Adres: Kurt Apartmanı, İsmet Gökşen Caddesi No:63, Bağımsız Bölüm No:5, Şirinyalı, 07160 Muratpaşa/Antalya
- Çalışma saatleri: Pazartesi–Cumartesi 10:00–20:00
- Telefon ve WhatsApp: 0544 440 08 80