
Konyaaltı’nda yaşayan ve çocuğunun kendine güveniyle ilgili soruları olan ailelerin başvurabileceği kliniğimiz, Muratpaşa’nın Şirinyalı Mahallesi’ndedir. Uzm. Pedagog ve Klinik Psikolog Afife Selvitopu, 2025’ten bu yana burada çocuklar, ergenler ve aileleriyle çalışıyor. Bu sayfanın konusu, çocukluk döneminde özgüvenin nasıl geliştiği ve ne zaman desteğe ihtiyaç duyduğudur.
Özgüven Sorunları Çocuklarda Nasıl Görülür?
Özgüven, çocuğun “Ben değerliyim ve yapabilirim” duygusudur. Bu duygu zayıfladığında kendini farklı biçimlerde gösterebilir:
- Yeni bir işe başlamadan “Yapamam” deme, denemekten kaçınma,
- Hata yapınca yoğun üzüntü, ağlama ya da işi tamamen bırakma,
- Sınıfta söz almaktan, yeni arkadaş edinmekten çekinme,
- Sürekli onay bekleme, “Güzel oldu mu?” sorusunu sık sorma,
- Kendisi hakkında olumsuz cümleler kurma.
Bazı çocuklarda ise tablo tam tersidir: Düşük özgüven, aşırı iddialı ya da kural tanımayan davranışların arkasına saklanabilir. Bu yüzden davranışın kendisinden çok, çocuğun kendini nasıl gördüğü önemlidir.
Ebeveyn Tutumu Özgüveni Nasıl Etkiler?
Çocuk kendini önce ebeveyninin gözünden tanır. Aşırı koruyucu bir tutum, çocuğa farkında olmadan “Sen bunu tek başına yapamazsın” mesajı verebilir. Sürekli eleştiri ya da kardeşlerle, akranlarla karşılaştırma, çocuğun değerini başarıya bağlamasına yol açabilir. Öte yandan her davranışın abartılı biçimde övülmesi de övgünün anlamını azaltır.
Özgüveni destekleyen tutumlar genellikle daha sadedir: çocuğa yaşına uygun sorumluluklar vermek, sonucu değil çabayı fark etmek, hata yaptığında çözümü birlikte aramak ve duygularını küçümsemeden dinlemek. Bu konuyu Çocuklarda Özgüven Gelişimi ve Ebeveyn Tutumu yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.
Özgüveni Desteklemek Neden Erken Başlamalı?
Okul öncesi ve ilkokul yılları, çocuğun kendisi hakkındaki temel inançlarının şekillendiği dönemdir. Bu yaşlarda fark edilen çekingenlik ya da kendini değersiz hissetme, ergenliğe taşındığında arkadaş ilişkilerini, ders başarısını ve risk alma davranışlarını etkileyebilir. Erken dönemde yapılan çalışma hem daha kısa sürebilir hem de ailenin evde uygulayacağı değişikliklerle daha kolay desteklenir. Özgüven tek bir konuşmayla ya da birkaç övgüyle oluşmaz; çocuğun gün içindeki küçük deneyimleriyle, denemesine izin verilen ve hatalarının hoşgörüyle karşılandığı anlarla yavaş yavaş inşa edilir. Bu yüzden ebeveynlerin günlük tutumları, seanslar kadar önemlidir.
Kliniğimizde Çalışma Biçimi
Bilinen bir travma yoksa ilk görüşme anne, baba ve çocukla birlikte yapılır; problem netleştirilir ve çocukla ittifak kurulur. Bilinen bir travmatik deneyim varsa ilk görüşme yalnızca ebeveynlerle yapılır. Değerlendirmenin ardından çalışma, genel plan olarak haftada bir seansla sürdürülür.
Kliniğimizde oyun terapisi, aktarım odaklı terapi, bilişsel davranışçı terapi, dinamik terapi ve ebeveyn danışmanlığı birlikte kullanılır. Özgüvenle ilgili çalışmalarda küçük yaştaki çocuklarla oyun terapisi önemli bir yer tutar: Çocuk, oyun içinde başarısızlığı, beceriksizlik duygusunu ve yeniden denemeyi güvenli bir ortamda deneyimler. Ayrıntılar için Oyun Terapisi sayfasına bakabilirsiniz. Öğrenmeyle ilgili güçlükler özgüveni etkiliyor olabilir; böyle bir durumda WISC-IV veya CAS gibi testler ekibimizdeki yetkili uzman tarafından uygulanır.
Boşanma sonrası çocukta görülen içe kapanma, öfke ya da okul sorunları hakkında boşanma sürecinde çocuk başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.
İştahsızlık ya da yemek seçme konusunda çocuğum yemek yemiyor başlıklı videolu yazımız yol gösterici olabilir. 0–3 yaşta sesten korkmanın neden gelişimsel olduğunu yüksek ses korkusu yazımızda açıkladık.
Kliniğimize Ulaşım
Kliniğimiz Şirinyalı’da, İsmet Gökşen Caddesi No:63’tedir; yol tarifini telefon veya WhatsApp üzerinden paylaşabiliriz.
Sık Sorulan Sorular
Çekingen bir çocuğun özgüveni düşük müdür?
Her zaman değil. Bazı çocuklar mizaç olarak daha temkinlidir ve kendilerini iyi hissederler. Çekingenlik çocuğu istediği şeylerden uzak tutuyorsa ya da kendisi hakkında olumsuz konuşuyorsa değerlendirme yararlı olur.
Çocuğumu çok övmek özgüvenini artırır mı?
Abartılı ve sürekli övgü zamanla anlamını yitirebilir. Sonuca değil çabaya yönelik, gerçekçi ve somut geri bildirimler daha destekleyicidir.
Özgüvenle ilgili çalışma kaç yaşında başlayabilir?
Okul öncesi dönemden itibaren başlanabilir. Küçük yaşlarda çalışmanın önemli bir kısmı oyun terapisi ve ebeveyn danışmanlığı üzerinden yürür.
Çalışma süreci nasıl planlanıyor?
Anne, baba ve çocukla yapılan ilk görüşmenin ve değerlendirmenin ardından seanslar genellikle haftada bir yapılır. Bilinen bir travmatik deneyim varsa ilk görüşme yalnızca ebeveynlerle yapılır.
Konyaaltı’ndan kliniğe nasıl ulaşabilirim?
Kliniğimiz Şirinyalı’da, İsmet Gökşen Caddesi No:63’tedir; yol tarifini telefon veya WhatsApp üzerinden paylaşabiliriz.
İletişim
- Adres: Kurt Apartmanı, İsmet Gökşen Caddesi No:63, Bağımsız Bölüm No:5, Şirinyalı, 07160 Muratpaşa/Antalya
- Çalışma saatleri: Pazartesi–Cumartesi 10:00–20:00
- Telefon ve WhatsApp: 0544 440 08 80
Çocuk psikoloğu Antalya · Muratpaşa Çocuk Psikoloğu · Oyun Terapisi