
Yeni bir kardeşin gelişi ailede büyük bir sevinçtir; ama büyük çocuk için aynı zamanda yerinin değiştiği, paylaşmayı öğrenmesi gereken zorlu bir dönemdir. Altınkum’da yaşayan ve kardeşler arasındaki kıskançlık ya da çatışmalarla ilgili soruları olan ailelerin başvurabileceği kliniğimiz, Muratpaşa’nın Şirinyalı Mahallesi’ndedir. Uzm. Pedagog ve Klinik Psikolog Afife Selvitopu, 2025’ten bu yana kliniğimizde çocuklar, ergenler ve aileleriyle çalışıyor.
Kardeş Kıskançlığı Neden Olur?
Kıskançlık, çocuğun anne ve babasının sevgisini ve ilgisini kaybetme korkusundan doğar. Bu korku, çocuğun gözünden bakıldığında anlaşılır bir duygudur: Dün tüm ilgi ondayken, bugün evdeki en küçük ve en çok ilgi gören kişi artık o değildir. Kıskançlık bu nedenle “kötü” bir duygu değil, çocuğun ilişkisine verdiği değerin bir göstergesidir.
Kıskançlık yalnızca kardeş doğumunda görülmez. Kardeşlerden birinin hastalığı, okul başarısı, özel ilgi gerektiren bir durumu ya da ebeveynlerin farkında olmadan yaptığı karşılaştırmalar da kıskançlığı besleyebilir.
Kıskançlık Nasıl Görünür?
- Bebeksi davranışlara dönme: parmak emme, altını ıslatma, biberon isteme,
- Kardeşe karşı saldırganlık ya da gizli zarar verme girişimleri,
- Ebeveynin dikkatini çekmek için yaramazlıkların artması,
- İçe kapanma, üzgünlük, “Beni artık sevmiyorsunuz” gibi ifadeler,
- Daha büyük kardeşlerde sürekli adaletsizlik şikâyeti ve tartışmalar.
Bu tepkilerin çoğu geçicidir ve ebeveynin sakin ve tutarlı yaklaşımıyla zamanla azalır.
Yeni Kardeşe Hazırlık
- Kardeş haberini çocuğun yaşına uygun biçimde, doğumdan yeterince önce vermek,
- Çocuğun odası, kreşe başlama gibi büyük değişiklikleri doğumla aynı döneme sıkıştırmamak,
- Bebeğin bakımında büyük çocuğa yaşına uygun küçük görevler vermek ama bunu zorunlu kılmamak,
- Her gün kısa da olsa yalnızca büyük çocuğa ayrılmış bir zaman yaratmak,
- Kıskançlık ifadelerini cezalandırmak yerine duyguyu adlandırmak: “Bebekle çok ilgilendiğimizde üzülüyorsun.”
Konuyla ilgili daha fazla öneri için Kardeş Kıskançlığı yazımızı okuyabilirsiniz.
Kardeşler Arası Çatışmalar
Kardeşlerin zaman zaman tartışması, paylaşmayı, sırasını beklemeyi ve uzlaşmayı öğrenmenin bir parçasıdır. Ebeveynin her tartışmada hakem olması yerine, fiziksel güvenliği korumak ve çocukların kendi çözümlerini bulmasına alan açmak çoğu zaman daha işlevseldir. Kardeşleri birbiriyle karşılaştırmamak ve her çocuğu kendi özellikleriyle görmek de kıskançlığı azaltır.
Ne Zaman Destek Almak Gerekir?
Kardeşe yönelik saldırganlık tehlikeli boyutlara ulaşıyorsa, gerileme davranışları aylar boyunca sürüyorsa, çocuk sürekli mutsuz görünüyorsa ya da aile içindeki gerilim ebeveynleri tüketiyorsa bir uzmanla görüşmek yararlı olur.
Bilinen bir travma yoksa ilk görüşme anne, baba ve çocukla birlikte yapılır; problem netleştirilir ve çocukla ittifak kurulur. Bilinen bir travmatik deneyim varsa ilk görüşme yalnızca ebeveynlerle yapılır. Çalışmada oyun terapisi, aktarım odaklı terapi, bilişsel davranışçı terapi, dinamik terapi ve ebeveyn danışmanlığı bir arada kullanılır. Küçük çocuklar kıskançlık ve öfke duygularını Oyun Terapisi içinde güvenle ifade edebilir. Genel plan haftada bir seanstır. Bilişsel değerlendirme gerekirse WISC-IV ve CAS testleri ekibimizdeki yetkili uzman tarafından uygulanır.
Ayrı yaşayan anne babaların çocuklarıyla nasıl çalıştığımızı, oyun terapisinde boşanma sürecinin nasıl göründüğünü anlattığımız yazımızda bulabilirsiniz.
Yemek reddinde fizyolojik ve psikolojik nedenleri ayırmayı çocuklarda yemek yememe yazımızda anlattık. Travmatik bir deneyimden sonra seslere karşı hassaslaşan çocuklar için yüksek sesten korkan çocuk yazımıza bakabilirsiniz.
Kliniğimize Ulaşım
Kliniğimiz Şirinyalı’da, İsmet Gökşen Caddesi No:63’tedir; yol tarifini telefon veya WhatsApp üzerinden paylaşabiliriz.
Sık Sorulan Sorular
Büyük çocuğum bebeğe vuruyor, ne yapmalıyım?
Önce bebeğin güvenliğini sağlayın ve vurmanın kabul edilmediğini sakin ve kısa biçimde söyleyin. Ardından büyük çocuğun duygusunu adlandırın; davranışa sınır koyup duyguyu kabul etmek önemlidir.
Kıskançlık ne kadar sürer?
Çoğu çocukta kıskançlık tepkileri birkaç ay içinde azalır. Uzun süren ve yoğunlaşan durumlarda değerlendirme yararlı olur.
Kardeşler arasında adil olmak her şeyi eşit yapmak mı demek?
Hayır. Adil olmak, her çocuğun yaşına ve ihtiyacına uygun ilgi görmesidir. Birebir eşitlik çoğu zaman mümkün değildir ve gerekli de değildir.
İlk görüşmeye iki çocuğu da getirmeli miyim?
Bilinen bir travma yoksa ilk görüşme anne, baba ve çocukla birlikte yapılır; problem netleştirilir ve çocukla ittifak kurulur. Bilinen bir travmatik deneyim varsa ilk görüşme yalnızca ebeveynlerle yapılır. Kardeşlerin sürece katılıp katılmayacağı değerlendirmeden sonra konuşulur.
Altınkum’dan kliniğe nasıl ulaşabilirim?
Kliniğimiz Şirinyalı’da, İsmet Gökşen Caddesi No:63’tedir; yol tarifini telefon veya WhatsApp üzerinden paylaşabiliriz.
İletişim
- Adres: Kurt Apartmanı, İsmet Gökşen Caddesi No:63, Bağımsız Bölüm No:5, Şirinyalı, 07160 Muratpaşa/Antalya
- Çalışma saatleri: Pazartesi–Cumartesi 10:00–20:00
- Telefon ve WhatsApp: 0544 440 08 80